Transkrypcja wywiadów

Spisywanie wywiadów to rodzaj zleceń, które otrzymuję najczęściej. Zazwyczaj są to wywiady do prac dyplomowych (wywiady do rozpraw doktorskich i magisterskich), ale także do innych celów naukowych, również biznesowe, publicystyczne, a czasem wywiady-rzeki, później wydawane jako książki.

 

Transkrypcja wywiadów jest zresztą tym, co bodaj najbardziej lubię w swojej pracy, ponieważ zakres tematyczny jest nieograniczony, dzięki czemu moja wiedza znacznie się poszerza. Jeśli ktoś decyduje się przeprowadzić wywiad z drugą osobą to dlatego, że ma ona coś interesującego, wartościowego, często inspirującego do powiedzenia. To właśnie wywiady dają mi również poczucie przebywania z ludźmi, mimo iż wykonuję moją pracę w pojedynkę.

 

Wywiady indywidualne

Najczęściej otrzymuję zlecenia na spisywanie wywiadów z jednym rozmówcą, tzw. indywidualne wywiady pogłębione (IDI – Individual In-Depth Interview). Dają one największą swobodę uczestnikom i pozwalają głęboko poznać poglądy czy wiedzę respondenta w danym obszarze.

 

Przepisywanie wywiadów indywidualnych wiąże się z różnym stopniem dokładności, zależnie od potrzeb. Jeśli na przykład transkrypcja wywiadu ma być materiałem ułatwiającym dziennikarzowi napisanie artykułu, wystarczy transkrypcja standardowa.

 

W przypadku pogłębionych wywiadów psychologicznych zdarza się, że Klienci zamawiają transkrypcję dokładną i wówczas ustalamy stopień dokładności zapisu. Odnotować można intonację, długość pauz, zachowania niewerbalne. W zapisie staram się godzić zasady języka polskiego ze sposobem wypowiadania się uczestników.

 

W przypadku transkrypcji standardowej mile widziane jest skracanie bardzo długich zdań, dzielenie ich na dwa lub trzy krótsze przy użyciu odpowiednich znaków interpunkcyjnych. Dokładna transkrypcja wywiadu może natomiast wymagać ścisłego, doskonałego wręcz odwzorowania przebiegu mowy.

 

 

Wywiady FGI

Transkrypcja grupowych wywiadów sfokusowanych (FGI – Focus Group Interview) zdarza się rzadziej w mojej pracy, ponieważ zazwyczaj są one wykorzystywane do badań marketingowych i dotyczą zbierania opinii o produktach lub usługach oraz sprawdzania oczekiwań klientów. Nie jest to tematyka bliska mi tak jak społeczna czy w szerokim pojęciu humanistyczna, choć to na takich wywiadach kształtował się mój warsztat w pierwszych miesiącach pracy transkryptora. Niemniej dotychczas zdarza mi się takie wywiady przepisywać, jeżeli ich tematyka nie jest stricte marketingowa.

 

Przepisywanie wywiadów FGI jest wymagającym zajęciem, gdyż często jakość nagrań jest obniżona, nie wszyscy respondenci są dobrze słyszalni, a wówczas trudniej przypisać głosy do poszczególnych osób. Również stopień uporządkowania takich rozmów jest różny.

 

Wywiady FGI zazwyczaj są długie, ponieważ wszyscy respondenci, których jest około sześciu, muszą odpowiedzieć na każde pytanie. Transkrypcja wywiadu FGI zazwyczaj musi być oddana zlecającemu szybko, co stanowi dodatkowe wymaganie, natomiast stopień dokładności odwzorowania mowy nie jest tak wysoki jak w przypadku wywiadów indywidualnych, co jednak nie oznacza, że jakiekolwiek informacje są pomijane lub że zatraca się charakter wypowiedzi.

 

 

Styl prowadzenia wywiadu

Wywiady różnią się stopniem ustrukturyzowania (którego tu nie będę omawiała) oraz udziałem moderatora. Stworzyłam własną, roboczą klasyfikację moderatorów, która może być użyteczną ciekawostką dla osób przymierzających się do przeprowadzenia wywiadu.

 

Moderator zadaniowy

Są moderatorzy, którzy ograniczają się niemalże tylko do zadawania pytań, nie okazując emocji. Ten sposób prowadzenia wywiadu jest najmniej skuteczny, dostarcza najmniej informacji. Respondenci odpowiadają zazwyczaj lakonicznie, wyczuwalne jest napięcie po obu stronach. Takie wywiady ratuje dociekliwość moderatora wytrwale dopytującego o szczegóły, które chce poznać.

 

Życzliwy strukturalista

Są tacy, którzy nadają wywiadowi ton odrobinę bardziej swobodny, lecz pilnują zwartej struktury i mówią stosunkowo niewiele, skupiając się na zadawaniu pytań oraz zaangażowanym słuchaniu respondenta. To mój ulubiony styl prowadzenia wywiadu, ponieważ jest najskuteczniejszy.

 

Moja praktyka pokazuje, że tacy moderatorzy uzyskują najwięcej informacji i respondenci najchętniej się przednimi otwierają. Czują się słuchani, wolni w swoich wypowiedziach. Nadmierne reakcje moderatora nie narzucają im sposobu myślenia, nie stawiają w pozycji defensywnej na wypadek odmienności poglądów.

 

Moderator szczerze, ale bez impulsywności reaguje na słowa respondenta, przy czym okazuje życzliwość lub uprzejme zaciekawienie. Zachowuje dla siebie uwagi, które mogłyby wprawić respondenta w zakłopotanie, zdenerwować go, zaniepokoić. Ujawnia emocje na tyle, by respondent czuł się rozumiany, ale wystarczająco powściągliwie, by osoba udzielająca wywiadu czuła się ważna i nie musiała tracić wątku, by z kolei zareagować na komentarze moderatora.

 

Moderator elokwentny

Są również tacy moderatorzy, którzy zadają pytania bardzo obszerne, wyrażają własne poglądy, opowiadają o swoich doświadczeniach i prowadzą nie tyle wywiad, ile rozmowę. Ich skuteczność oceniam jako średnią. Wprawdzie uzyskują informacje, ale nie dają respondentowi wystarczającego poczucia ważności. Bywa również, iż są tak ukierunkowani na swój sposób myślenia, że trudno im zrozumieć, co przekazuje respondent.

 

Przez potoczystość stylu zdarza im się zadawać pytania ogólne i rozmyte, co powoduje, że respondent nie wie, o czym właściwie powinien mówić. Z moderatorem tego typu respondenci zazwyczaj czują się dobrze, ale to z kolei skutkuje dygresjami. Trzeba przyznać, że rozmowy takie są jednak ciekawe, a czasem wręcz emocjonujące.

 

 

Wycena transkrypcji wywiadu

Ostateczną cenę transkrypcji podaję po jej wykonaniu, w oparciu o ilość znaków. Podczas rozmowy z klientem zawsze wyceniam szacunkowo. Godzina wywiadu IDI zajmuje od 20 do 30 stron obliczeniowych. Ostateczna długość tekstu zależy od gęstości wypowiedzi, tempa mowy, elokwencji rozmówców i uporządkowania rozmowy.

 

Aktualne stawki za stronę obliczeniową są podane w zakładce Cennik. Zapraszam również do przesyłania nagrań do wyceny drogą mailową.